معلم وتاثیر آن در رشد دانش آموز
معلم و نقش او در ایجاد زمینه
های تجربی و عمل یادگیرنده اهمیت خاص دارند. چگونه یک معلم مبتکر و خلاق
می تواند کوشش کند، خلاقیت را در دانش آموزان بازشناسی و تشویق کند و فرصت
هایی برای بروز آن فراهم کند. این بخش،پیشنهادهای ویژه ای برای فراهم کردن
چنین فرصت هایی ارائه می دهد. معلم خلاق کسی است که سؤالات غریب «
غیرمعمول» و « عجیب» دانش آموزان را نادیده نمی گیرد. ( بسیاری از اوقات می
بینیم که به دانش آموزانی که سئوالات غیرعادی می کنند گفته می شود « ساکت
باش» و برو و خودت آن را پیدا کن. دانش آموزان از طرح سئوالاتی که معلم را
دچار زحمت می کنند لذت می برند.
معلم گرامی:درصورتی که نمی توانید برخی
سئوالات را جواب دهید.مثلاً «چرا مورچه خواردارای شش انگشت است؟» بگذارید
دانش آموزان ببینند شما از چنین سئوالاتی استقبال می کنید تا جواب آن را
پیدا کنند.ومعلمانی که خود خلاقیت فردی دارند سعی می کنند درهمه ی فکرها
نکات مثبت را بیابند، به فکرها و سئوالات برچسب «احمقانه» و« بد» نمی زنند
که باعث شود دانش آموزان سئوالات خود را مطرح نسازند.بهترین روش این است
که این گونه سئوالات با مطالبی ازسوی معلم دنبال شود وازیادگیرنده بخواهد
درمورد مسئله بیشترفکر کند،زمانی که دانش آموزان سئوالات خود را مطرح
نسازند.بهترین روش این است که این گونه سئوالات با مطالبی از سوی معلم
دنبال شودوازیادگیرنده بخواهد درمورد مسئله بیشتر فکرکند،زمانی که دانش
آموز فکرخودرا ارزیابی می کند، احتمال کمتری وجود دارد که درآینده ازطرح
سئوال بپرهیزد وبه طورمنظم به خلاقیت وابتکاردانش آموزان خویش پاداش می
دهد.بسیاری ازدانش آموزان نشان داده اند که با دریافت پاداش برای فعالیت
های خلاقانه، رفتار خلاقانه ی آن ها، افزایش یافته است.ومعلم خلاق ازدانش
آموزان خویش انتظارخلاقیت وابتکار داردو آن را طلب می کند تا در موقع نمره
دادن به « خلاقیت» و ابتکار امتیازاضافی می دهد و برای رفتارهای خلاق الگو
نشان می دهد.
تحقق موبه موهدفهای ازپیش تعیین شده وتسلط
برمحتواموردتأکید نیست بلکه پرورش قوه تفکرخلاقیت و نوآوری اهمیت بیشتری
دارد. برای فعال کردن فرایندهای ذهنی فقط به غنی سازی شرایط بیرونی
آموزش، مثل کتاب راهنما ، کار و تمرین و نرم افزارهای آموزشی و ...اکتفا
نمی کند. بلکه زمینه هایی برای تجربه های شخصی یادگیرنده به منظور فعال
کردن فرایندهای ذهنی و تفکر او فراهم می کند. معلم خلاق به روشهای
یاددهی و راهبردهای یادگیری کلیشه ای و از قبل تهیه شده اکتفا نمی کند.
بلکه در انتخاب سازو کارهای یاددهی، یادگیری به تناسب موضوع آموزش و آزادی
به دانش آموزان می دهد ومعلمان دارای خلاقیت فردی، تنها ( بسته های آموزشی)
مرجع آموزش نیستند. بلکه هرنوع فناوری و هر نوع وسیله مناسب آموزشی اعم از
منابع مکتوب و غیرمکتوب ممکن است به عنوان محتوایی برای آموزش و تربیت
در نظر گرفته شود. برای معلم زمینه ساز خلاقیت، محل آموزش، ثابت و مشخص و
استاندارد نیست. معلم و دانش آموز می تواند به هنگام ضرورت و به تناسب
موضوع آموزش،از محل یادگیری غیر از کلاس درس برای یادگیری استفاده کند.
معلم خلاق ازارزشیابی پیشرفت تحصیلی مفهوم درستی برداشت می کند وارزشیابی
را وسیله ای برای افزایش مهارتهای یادگیری تلقی می کند و از آن در جهت
بهبود کیفی برنامه استفاده می کند واز ارزشیابی فقط در ارتباط با شناسایی
نقطه ضعف ها بهره نمی گیرد.بلکه نقش بزرگتر ارزشیابی را شناسایی استعدادها و
تواناییها می داند.
ابزارهای ارزشیابی برای معلم خلاق از انواع
ابزارهای مواد کاغذی، کتبی، شفاهی و عملی معمول و شناخته شده محدود نیست
هرنوع ابزار ابتکاری ممکن است وسیله ای برای سنجش و ارزیابی قرار می
دهد.ومعلم زمینه ساز خلاقیت، ارزشیابی را فقط از آن چه آموزش داده شده است
به عمل نمی آورد. بلکه آنچه یاد گرفته شده است مورد ارزیابی قرار می دهد.
معلم خلاق یک جو کلاسی خلاق را به وجود می آورد وبه دانش آموزان می آموزد
که تفکر خلاق خود را معتبر بدانند تا احساس وحشت از شاهکارها را برطرف می
کند و یادگیری خود انگیخته را تشویق می کند تا دانش آموزان را به محرک های
محیطی حساس تر کند و چگونگی آزمودن و عقیده را به طور منظم آموزش می دهد و
کسب دانش در رشته های گوناگون را تشویق می کند.

بسم رب الشهدا والصدیقین